Jan Blommaert

Jan Jaap de Ruiter

Wat is de kwestie? De Volkskrant vatte het bondig samen:

“Een student van de Universiteit van Tilburg heeft een 10 gekregen voor een bachelor thesis, een soort scriptie, waarin hij betoogt dat de PVV een fascistische partij is. Arabist Jan Jaap de Ruijter, verbonden aan de universiteit en begeleider van de student, heeft dat vandaag bevestigd. Hij was de eerste begeleider van de student in Liberal Arts en Sciences, en stelt dat deze zijn werk ‘op briljante manier’ heeft gedaan. De tweede lezer, prof. dr.Jan Blommaert, was het met het oordeel eens. Vandaar de 10, stelt De Ruijter. De student heeft, aan de hand van werk van de Amerikaanse historicus Robert O. Paxton over de vraag wat fascisme is, een vergelijking gemaakt met de PVV.”

Er is al heel wat over deze scriptie gezegd. Ook, op een indirecte manier, door PVV-er Martin Bosma in de Volkskrant onder de titel “Waar is de universiteit Tilburg mee bezig?”:

“Wat is er toch aan de hand met de Universiteit van Tilburg? Heeft dit instituut nog wel wetenschappelijke pretenties?”

En dan geeft Bosma een opsomming: gigafraudeur professor Diederik Stapel, Marcel Zeelenberg vleeseters-zijn-hufters, “anti-fascist” en citaten-uit-de-duim-zuiger Rob Riemen. Voorts, spreekt Bosma van “een potsierlijk stuk in de Volkskrant van Jan Jaap de Ruiter, ook al verbonden aan de Universiteit van Tilburg”. En dan legt Bosma uit dat een van de de 10-gevers aan de scriptie Wilders-is-een-fascist allerlei rare leugens debiteert in een bespreking van het boek van Bosma “De schijn-élite van de valse munters”.

Terug naar de scriptie en zijn begeleiders, Jan Blommaert en deze Jan Jaap de Ruiter. De reacties zijn eensluidend: hier wordt niks bewezen, maar vanalles uit de losse pols beweerd om tot een op drijfzand gebouwde conclusie te komen: Wilders is een fascist en de PVV is een fascistische beweging.

Nu is de fluttitude van deze scriptie ook zonder theorie wel duidelijk: Wilders is een sociale links-liberaal op elk denkbaar gebied, sociaal-economisch en cultureel. En hij is een bestrijder van een 1400 jaar oud nazisme avant, pendant et après la lettre: de islam. Dat laat zich nu juist  bewijzen met die theorie van Robert O. Paxton, waarop de schrijver van de bachelor-scriptie Henk Bovekerk en zijn “mentoren” zich hebben gebaseerd om Wilders tot een fascist te verklaren. Ik heb dat in juli 2010***, toen ik toevallig op de geschriften van deze “anti-Zionist” stuitte, al aangetoond. Voor de gelegenheid herpubliceer ik hier dat opstelletje over de brandhout-theorie van Paxton, die, oh wonder, een giftig anti-Israël-componentje heeft.

Er bestaat een auteur die uiterst populair schijnt te zijn op de hedendaagse Westerse universiteiten. Een ingevoerd persoon meldde mij zelfs dat hij daar als ‘een autoriteit’ geldt. Ik had vagelijk van hem gehoord, maar kende hem nog niet echt, deze Robert O. Paxton.[i] Maar voor deze gelegenheid heb ik hem gelezen, omdat hij, naar ik vernam, de stelling verdedigt dat de islam onmogelijk fascistisch kan zijn. Gelezen heb ik hem, niet “bestudeerd”, want daarvoor werd gaandeweg mijn weerzin te groot.

paxton-robert-o

Robert O. Paxton

 

Paxton zegt:

“Het principiële bezwaar tegen de verleiding om islamitische fundamentalistische bewegingen als Al-Qaeda en de Taliban fascistisch te noemen, is dat ze niet reacties zijn tegen een slecht functionerende democratie. Opkomend in traditionele hiërarchische maatschappijen is, in termen van Durkheims beroemde onderscheid, hun eenheid meer organisch dan mechanisch. Bovenal hebben zij nooit ‘vrije instituties’ opgegeven omdat ze die nooit gehad hebben.”

Fascisme mag dus alleen zo heten als er vrije instituties opgegeven worden en als er eerst democratie was. En dat heeft op de een of andere manier te maken met de tegenstelling “organisch” en “mechanisch” en dat die tegenstelling “beroemd” is en van Durkheim.

Dat ik helemáál niets van deze redenering begrijp, durf ik niet te zeggen. Je kunt  afspreken dat je fascisme een verschijnsel noemt dat zich tussen pakweg 1920 en 1945 in Italië voordeed en nazisme een fenomeen was dat zich ongeveer in dezelfde periode in Duitsland ontwikkelde. Paxton doet iets dergelijks maar dan heel ingewikkeld met “vijf stadia” van fascisme. Ingewikkeld of niet, de stelling blijft net zo arbitrair. Want waarom zou je zoiets afspreken, ingewikkeld of niet? Veel interessanter is immers de vraag welke universele patronen van menselijk wangedrag in nazisme en fascisme zichtbaar worden.[ii] Dat is precies wat Umberto Eco heeft gedaan door de kenmerken van “oerfascisme” vast te stellen, waarna Ibn Warraq ze met succes op de islam legde. [iii]

Het merkwaardige is dat Paxton inderdaad spreekt van “de mobiliserende hartstochten” van het fascisme, dus van die “oerkenmerken” van Eco. En nog merkwaardiger is dat ze allemaal  precies op de islam passen:

* “Het primaat van de groep, jegens welke men plichten heeft die boven elk recht uitgaan ( . . .) en de onderwerping van het individu eraan.”

* “Het geloof dat de groep waartoe men behoort het slachtoffer is, een gevoel dat elke actie tegen de vijanden van de groep rechtvaardigt, zonder morele of legale grenzen ( . . .).”

* “Vrees voor het verval van de groep door de ondermijnende invloed van individualistisch liberalisme, klassenconflict of invloeden van buiten.”

* “De noodzaak voor inniger integratie van een meer zuivere gemeenschap, door overeenstemming indien mogelijk, of zonodig door ( . . .) geweld.”

* “De noodzaak voor autoriteit van natuurlijke leiders (altijd mannelijk), culminerend in een nationale hoofdman die de enige is die de historische bestemming van de groep kan belichamen.”

* “De superioriteit van het instinct van een leider over abstracte en universele rede.

* “De schoonheid van geweld en de kracht van de wil, als die geheel aan het succes van de groep gewijd worden.”

* “Het recht van het uitverkoren volk om anderen zonder beperking van enige menselijke of goddelijke wet  te domineren, omdat wat recht is, wordt bepaald enkel door het criterium van de dapperheid van de groep in een Darwiniaans gevecht.”

Als je niet beter wist zou je zeggen dat het beschrijvingen van het Mohammedanisme zijn. Men kan opmerken dat “zonder beperking van enige goddelijke wet” niet op de islam slaat, maar anderzijds kent de islam nu juist een god die de moslims voortdurend aanspoort erop te slaan en te doden, dus dat “Darwinisme” hebben de moslimhordes nooit nodig gehad, al verdenk ik Paxton ervan dat begrip ingevoerd te hebben om alvast te suggereren dat moslims nooit fascisten hadden kunnen zijn omdat ze niet van Darwin wisten.

Net zoals ik vermoed dat de term “uitverkoren volk” (chosen people) ook reeds vooruitwijst naar Paxtons demonisering van Israël.

Een van de kenmerken die Paxton noemt is wat moeilijker plaatsbaar. Of misschien toch ook niet:

“Een gevoel van overweldigende crisis die buiten het bereik van traditionele oplossingen vallen.”

Crisis is het in de moslim-maatschappijen natuurlijk continu geweest, omdat de traditioneel-islamitische oplossing, zoals een kenner bij uitnemendheid van de wereld van de islam, Marcel Kurpershoek, uitlegt, per definitie elke crisis verergert. Die oplossing is namelijk: nóg strenger de islam toepassen. En er is natuurlijk één heel erg traditioneel-islamitische oplossing die wel iets met de “overweldigende crisis” doet, de moorddadige Jihad, maar of dat als “oplossing” mag gelden, en vooral voor de slachtoffers, moet iemand maar eens aan Paxton vragen.

En neem nou de volgende onzin-zin:

“Payne heeft betoogd dat fascisme de ruimte vereist van de secularisatie, omdat een religieus fascisme onvermijdelijk de leiders ervan zou beperken niet alleen door de macht van de clerus, maar ook door ‘de voorschriften en waarden van de traditionele religie’.”

Maar als die fascistische waarden nou eens bij uitstek in een totalitaire religie zelf zitten en de clerus bij uitstek de drager ervan is, zoals in de islam? In het nazisme zaten bovendien vele pseudo-christelijke mythen. Al was het maar die van de Jodenmoord op Christus. Maar via Arthur Moeller vanden Bruck (1876 – 1925) ook de mythologie van  “das Christlich- Römische Reich Deutscher Nation”. Alfred Rosenberg (1893 – 1946) de partij-ideoloog van de NSDAP,  beriep zich op een protestants-christelijke traditie. Enfin, er is een hele geschiedschrijving die zich bezig houdt met de Christelijke wortels van het Nationaal-Socialisme.

Paxton ziet maar één mogelijke uitzondering op de regel dat religie nooit fascistisch kan zijn. Inderdaad: bij de Joden. In zijn omslachtige, pompeuze, quasi-geleerde taal:

“Als religieus fascisme mogelijk is, dan moeten wij – hoogste ironie – het potentieel voor fascisme in Israël adresseren.”

Want kijk, dat komt mooi uit, precies de voornaamste willekeurs-voorwaarde die Paxton heeft gesteld aan de toepassing van de term “fascisme” – de democratie wordt weggegooid! – kan in Israël waargenomen worden. Althans dat beweert Paxton. Weliswaar onder druk van de Palestijnen en doordat er steeds meer Joden uit Afrika en het Midden-Oosten naar Israël komen die weinig op hebben met democratie, maar toch:

“Rond 2002 was het mogelijk taal te horen op de rechtervleugel van de Likoed-partij en enkele van de kleine religieuze partijen dat dichtbij een functioneel equivalent van fascisme komt. Het uitverkoren volk [chosen people] begint te klinken als een  Herrenrasse [master race] dat claimt een unieke “missie in de wereld” te hebben, eist zijn ‘Lebensraum’ [‘vital space’], demoniseert een vijand die de verwerkelijking van de bestemming van het volk in de weg staat en accepteert de noodzaak van geweld om deze doeleinden te bereiken.”

Wie kwaad wordt, verliest de polemiek, zegt men. Dus we doen net of we niet razend worden van deze subtiele vuilspuiterij en gaan rustig uitleggen waarom dit giftige perverteringen zijn. Er is geen volk minder missionair dan het Joodse. Ik weet niet of het nog zo is, maar vroeger stuurden de Joden je eerst naar een psychiater als je Jood wilde worden. Als de Joden al “uitverkoren” waren, dan toch om eeuwenlang opgejaagd, vernederd en vermoord te worden, zowel in de Oriënt als de Occident. Paxtons “master race” heeft, zoals nu onweerlegbaar door Efraim Karsh is aangetoond, vanaf de eerste immigratie-golven naar Palestina diep-humaan gehandeld en bleef dat doen in weerwil van de tsunami’s  van haat die ze over zich heen kregen.

Dat “vital space” suggereert een nazistisch expansionisme bij Israël, maar het tegendeel is waar, want de Joden hebben pas na drie genocidaal bedoelde aanvallen (1948, 1967[iv] en 1973) een minimale bufferzone ingesteld, die volgens elk moreel en juridisch recht volkomen legitiem is. Vooral de laatst geciteerde zin van Paxton is erop gericht om een inherent-expansionistische kwaadaardigheid te suggereren bij de Joodse staat en om de indruk te wekken dat de moorddadigheid die in Palestina al bijna honderd jaar – te beginnen bij de moefti van Jeruzalem, via Arafat naar Hamas – op de Joden en Israël losgelaten wordt, een projectie (“demoniseert”) van de Joden is.

Samengevat: Paxton schrijft pompeuze, ingewikkelde onzin en baseert daar arbitraire stellingen op, die voorbereiding zijn op perverse leugens, die Israël moeten demoniseren. Arme, maar ook gevaarlijke universiteiten, waaraan dit soort figuren als autoriteit geldt.


[i] Robert O. Paxton, “The Anatomy of Fascism”, Vintage Books, New York, 2005. Ik heb de kindle edition gebruikt van 18 december 2007, de gekritiseerde passages en gebruikte citaten zijn te vinden op kindle locations 3989-96, 3969-76, 3989-96.

[ii] Natuurlijk kan je fascisme en nazisme gaan definiëren, bijvoorbeeld, als iets dat alleen in een geïndustrialiseerde maatschappij voorkomt, maar dan moet je van massamoord als belangrijkste criterium gaan nemen: de industriële toepassing. Is dat echt de essentie van de bloeddorst? Dat er vergassingsovens en crematoria waren? Maar hoe verklaar je dan dat de Moefti alles in het werk heeft gesteld om de industriële techniek naar het Midden-Oosten te krijgen. Hoe kan dat nou, zo’n pré-industriële figuur? Neen, dat kan nooit een echte “nazi” zijn! Een boek waarop ik niet op tijd de hand hebben kunnen leggen, is geheel aan deze materie gewijd:  Klaus-Michael Mallmann, et al. “Nazi Palestine: The Plans for the Extermination of the Jews in Palestine” (2010).

[iii] Eco’s stuk verscheen origineel in: New York Review of Books, 22 Juni 1995, pp.12-15. Ik zal zelf op termijn een eigen opstel publiceren waarin ik, onder erkenning van de intellectuele schuld aan Eco en Warraq, een eigen verhandeling zal schrijven over de relatie totalitarisme/fascism/nazisme enerzijds en islam anderzijds.

[iv] Je kunt beweren dat Israël in 1967 preventief aanviel, maar de aankondigingen en voorbereidingen van de tweede genocidale aanval op de Joodse staat waren niet mis te verstaan.

__________________

*** Update 4-6-2014: dat was op AmsterdamPost en dat stuk is grondig kwijt geraakt

Advertenties